Albisteak
Atzealdea

Osasun alarmaren fase berrira egokitutako neurriak

Udaltzaingotik, lehen ziren neurriei egokitzapenak egin dizkie, gaur egungo egoerara herritarrak moldatzeko

2020·05·05


Ibarrako Udaltzaingoaren eskutik, informazio baliagarria helarazi nahi zai herritarrei, osasun alarmarengatik mugikortasuna mugatuta baitugu guztiok. Azken egunetan eman diren aldaketei esker, fase berri batean gaude eta neurtuta izanagatik ere mugikortasun handiagoa izan dezakete herritarrek. Gobernutik hartutako azken neurrien arabera, jarduera batzuen aktibitatea hasi da eta herritarren mugikortasuna ordutegi barruan arautu.

 

Merkataritza-jarduerak edo antzekoak publikoari irekitzeari buruz

 

1. Zer merkataritza-lokalek ireki dezakete?

Janari dendak, gozoki-dendak eta gozotegiak barne, edari dendak, farmaziak, osasun-zerbitzuak baina ezarritako murriztapenekin (larrialdia edo atzera ezinezko tratamenduak), optikak, ortopediak, higiene-produktuen dendak, prentsa eta paper dendak, gasolindegiak, estankoak, teknologiako eta telekomunikazioetako produktuen dendak, etxeko animalientzat janaria saltzen dutenak, Internet, telefono edo posta bidezko merkataritza-dendak, tindategiak, arropa-garbitegiak eta albaitaritzaklinikak, ibilgailuak alokatzeko enpresak, banku-erakundeak, notarioak, aholkularitzak eta aseguru-erakundeak, abokatu-bulegoak, gestoriak eta finken administrazioko bulegoak, eta gainerako txikizkako merkataritza eta zerbitzuak ematekoak, azken bi horiek deseskalatze prozesuaren 0 fasean ezarritakoaren arabera. 


2. Jatetxeek eta janari prestatuko establezimenduek egin al dezakete beren jarduera?
 Jatetxeei eta janari prestatuko establezimenduei janaria etxera eramateko eta establezimenduan bertan jasotzeko baimena ematen zaie, eta debekatuta dago jatetxeen barruan kontsumitzea. 


3. Okindegiek edariak sal ditzakete, kafea barne?
 Saltzeko bakarrik, inola ere ez establezimenduan kontsumitzeko. 


4. Nekazaritzako merkatu eta azokak?
 Nekazaritzako eta abeltzaintzako produktuak eta elikagaiak zuzenean saltzeko merkatu eta azoka tradizionalak baimentzen dira (normalean astero), osasun-arloko zenbait jarraibide kontuan hartuta. 
Euskal Autonomia Erkidegoko udalerrietan nekazaritzako eta abeltzaintzako produktuak eta elikagaiak zuzenean saltzeko merkatu eta azoka tradizionalak aldi baterako etetea ezartzen da, baldin eta jai- edo aisialdi-izaera badute.


 5. Kaleko salmenta ibilgailu eta denda bidez. 

Behar-beharrezkoak diren produktuak kalez kale saltzea baimentzen da, baldin eta Udalaren gaikuntza-ziurtagiria badute.
Osasun-agintaritzak zehaztutako higiene- eta osasun-neurriak gorde beharko dira. 08: 00etatik 15: 00etara. 


6. Ibilgailuak konpontzeko eta mantentzeko tailerrak?
 Bai, konponketa- eta mantentze-lanetarako, piezen salmenta barne, hori guztia aurretiko hitzorduarekin. 


7. Jendearentzat zabalik egoteko baimenik ez duten establezimenduek mantentze- eta hobekuntza-lanak egin ditzakete barruan?
 Bai. 


8. Hileta-beilatokiak, kultu-lekuak, hileta-zeremonia zibil eta erlijiosoak.

Beilatokiak debekatuta daude mota guztietako intalazioetan, publikoetan zein pribatuetan, bai eta etxe partikularretan ere.

Ezin dira hileta izaerako erlijio-gurtzik eta zeremonia zibilik ospatu. Hilotza ehorzteko edo kaleratzeko baimena ematen da, baina gehienez ere, hiru senide edo hurbileko izateko mugarekin, bai eta, hala denean, hildakoaren hileta-errituak egiteko, gurtzako ministroaren edo kasuan kasuko aitorpenaren pareko pertsona ere egon daiteke. Nolanahi ere, beti errespetatu beharko da batetik bi metrora arteko distantzia.


9. Baratzeetako, berotegietako eta antzekoetako jarduera.

 Lanbide-jarduera bat egiten den tokietan baimenduta dago.

 

10. Zilegi al da familiako baratzeetan lan egitea?

Bai, betiere mugikortasuna eta egonaldia behar den denborarako egiten badira, Osasun Agintaritzak ezarritako neurriak errespetatuz. Bigarren egoitzetan dauden baratzeak ez dira kontuan hartzen.

Produktuak biltzea, mantentze-lanak egitea, lurra ereiteko eta landatzeko prestatzea, landatzea eta ereitea baimentzen da, baita ureztatzea eta ongarritzea ere.

Ezin da inolako ekitaldi edo ospakizunik egin lursailean bertan edo finkatutako instalazioetan, iraunkorrak izan edo ez.

Lekualdaketaren justifikazioa baratzearen titulartasun-agiriaren bidez egiaztatu ahal izango da.

11. Nekazaritzako elikagaien establezimenduak eta kooperatibak.

Abereen elikadurarako produktuak eta nekazaritza-ekoizpenerako beharrezkoak diren produktuak hornitzeko ireki daitezke, bai maila profesionalean, bai partikularrean.

12. Hotelak, apartahotelak, landetxeak, turismo-ostatuak eta kanpinak irekitzea.

Irekiera etendura dekretatu dago. Salbuespen gisa, kasu jakin batzuetarako funtsezko zerbitzutzat jotako turismo-ostatuak ireki ahal izango dira.

13. Eraikinetako obrak.

Obraren jarduerarekin zerikusirik ez duten pertsonekin interferentziarik sortzen ez duten obrak baimentzen dira.

Eraikineko inor bizi ez den lokal, etxebizitza edo bestelako eremu mugatuetan obrak egiteko baimena emango da, edo, obrak dirauen bitartean, egoiliarrek sarbiderik ez dutenetan, betiere baldintza hauek betetzen badira:

- Langileak eta materialak eremu komun sektorizatu gabeetatik mugatzea, eta higiezineko bizilagunekin kontakturik ez izateko neurri egokiak hartzea.

- Lokal, etxebizitza edo zona horietara sartzea eta horietatik irtetea lanaldiaren hasieran eta amaieran gertatzen da.

 

Joan-etorriei buruz

1. Ba al dago langileek eraman beharreko ziurtagiririk edo agiririk lantokirako joan-etorrietan oinez edo ibilgailuz zirkulatu ahal izateko?

Ez da nahitaezkoa eramatea, baina gomendagarria da laneko joan-etorriak errazteko.

Eusko Jaurlaritzak emandako erantzukizunpeko adierazpenaren eredu bat dago, BOEn argitaratutako beste bat ere bai, eta antzeko ezaugarriak dituzten beste eredu batzuk ere baliozkotzat jotzen dira.

Ziurtagiririk aurkeztu ezean, emandako informazioa baloratuko da, eta zalantzarik izanez gero, dagozkion egiaztapenak egingo dira.

2. Pertsona bat bide publikotik ibil daiteke?

Pertsonek erabilera publikoko bide edo espazioetatik zirkulatu ahal izango dute, honetarako:

A) Beharrezkoak diren elikagaiak, produktu farmazeutikoak eta deseskalatze prozesuaren 0 faserako baimendutakoak erostea, ezarritako baldintzetan (adibidez, txikizkako merkataritzara, ile-apaindegietara, etab.)

B) Osasun-zentro, -zerbitzu eta -establezimenduetara joatea.

C) Lanera, edo enpresa-prestazioa egiteko lantokira joatea.

D) Ohiko bizilekura itzultzea.

E) Adinekoei, adingabeei, mendekoei, desgaitasuna duten pertsonei edo bereziki ahulak diren pertsonei laguntza eta zaintza ematea.

F) Finantza-erakundeetara, aseguruetara, notariotzetara, abokatutzetara, gestorietara, finken administraziora joatea.

G) Ezinbesteko batengatik edo premia-egoeragatik.

H) Antzeko beste edozein jarduera.

Desplazamendu horiek, oinez egiten direnean, banaka egin beharko dira, salbu eta jokabide-nahasmenduak dituzten pertsona desgaituei laguntzen bazaie; esate baterako, autismo-espektroko diagnostikoa eta jokabide disruptiboak dituzten pertsonei, adingabeei, adinekoei edo justifikatutako beste arrazoi batengatik.

14 urtetik beherakoek pertsona heldu arduradunari lagundu ahal izango diote, hark baimendutako jarduerak egin behar dituenean.

Hala ere, joan-etorriak ahalik eta gehien mugatzea gomendatzen da.

 

3. Aire zabaleko jarduera fisiko ez-profesionala arautzea (pasealekuak eta banakako kirola).

Zeintzuk dira jarduera fisikoa egiteko baldintzak?

- 14 urtetik gorakoentzat.

- Banakako kirol-jarduera, hirugarren pertsona batekin kontakturik behar ez duena.

- Egunero behin, ezarritako ordu-tarteetan. Denbora mugarik gabe.

Zer leku daude baimenduta?

-  Edozein bide edo espazio publiko, natura-guneak eta berdeguneak barne, ezarritako mugen barruan.

- Ez da onartzen kirol-instalazio itxietan praktikatzea.

- Ibilgailu motordunak edo garraio publikoak ezin dira erabili jarduera fisikoa egitera joateko.

Nola egingo dira ibilaldiak?

- Pertsona bakar batekin irten ahal izango da ohiko bizilekutik, kilometro batetik beherako erradioan.

Nola egingo da kontaktu fisikorik behar ez duen banakako kirola?

- Banaka egingo da, elkarrekin eta bizi den udalerriaren barruan irten behar ez bada.

Egin al daiteke ibilaldirik?

- Bai, lehiarik gabeko kirol-jardueratzat jotzen baita.

Zer baldintza bete behar dira kutsatzeak saihesteko?

-  Arau orokor gisa, jarduera mota horietarako pertsonen arteko distantzia gutxienez bi (2) metrokoa izango da, hirugarren pertsonekiko.

Beharrezkoak ez diren geldialdiak saihestuko dira.

- Ibarra bezala,  5.000 biztanletik beherako udalerrietan, ordu-tarteak ez dira aplikatuko, eta aipatutako jarduera guztiak 06:00etatik 23:00etara baimenduko dira.

Eta kirol-jarduera profesionala eta federatua?

- Kirolari profesionalek banaka egin ahal izango dituzte entrenamenduak, aire zabalean, bizi diren probintziaren mugen barruan. Entrenamenduen iraupena eta ordutegia kirol-formarako mantentze-lan egokiak egiteko beharrezkoak izango dira.

- Dagokion federazioak emandako kirol-lizentziarekin edo goi-mailako kirolariaren ziurtagiriarekin egiaztatuko dute beren izaera.

- Aurreko paragrafoan aipatzen ez diren kirolari federatuek entrenamenduak egin ahal izango dituzte banaka, aire zabaleko espazioetan, egunean bitan, bizi diren udalerriaren mugen barruan. Dagokien federazioak emandako kirol-lizentziarekin egiaztatuko dute beren izaera.

Eta 14 urtetik beherakoen joan-etorriak?

14 urtetik beherako haurrak egunero paseatzera irten ahal izango dira, gehienez ere pertsona heldu arduratsu batek eta gehienez hiru haurrek osatutako taldeetan, etxearen inguruan.

Pertsona heldu arduraduna da, egun haurrarekin etxebizitza berean bizi den adinez nagusia, edo adingabearen ardurapeko etxeko langilea dena. Pertsona heldu erantzulea ez bada guraso, tutore, zaintzaile, hartzaile edo legezko edo izatezko zaintzaile den norbait, eta aldez aurreko baimena izan beharko du.

Irteera gehienez ordubetekoa izango da. Erabilera publikoko edozein bide edo eremutatik ibili ahal izango da, baimendutako naturagune eta berdeguneak barne, betiere adingabearen bizilekuarekiko kilometro bateko gehieneko muga errespetatzen bada, eta hirugarrenekiko pertsonarteko distantzia gutxienez bi metrokoa bada. Debekatuta egongo da aire zabaleko haurrentzako jolas-espazioetara eta kirol-instalazioetara sartzea.

Haurrek beren jostailuak erabili ahal izango dituzte, familia-nukleoaz bestelako pertsonekin partekatu gabe.

 

4. Osasun-arazoak dituzten pertsonak etxetik atera al daitezke ezarritako ordutegietatik kanpo?

Bai, baldin eta jarduera jakin bat agintzen duen ziurtagiri edo ziurtagiri mediko bat badute eta aurkezten badute.

5. Baimenduta al dago erosketak egitera azalera handi edo antzekoetan egitea?

Elikagaiak edo baimendutako beste produktu batzuk erosteko joan-etorriek behar diren gutxienekoak eta gertuen dauden lekuetarakoak izan behar dute. Baimenduta dago azalera handi batera edo antzeko batera mugitzea, bizi den udalerritik gertu.

Era berean, ohiko bizilekutik lanpostura joateko edo itzultzeko bidean dauden saltoki eta saltoki handietan eros daitezke.

6. Bisita daitezke mendeko senideak?

Bai, laguntzeko eta zaintzeko.

7. Mendeko pertsona naiz. Etortzen den pertsona etorriko da?

Bai, baimentzen diren funtsezko zerbitzuen parte da.

8. Joan naiteke adingabeen zaintza aldatzera?

Bai, adingabea artatzea dela ulertuta.

9. Utz al ditzaket nire seme-alabak normalean zaintzen dituen pertsonaren ardurapean, lanera joan behar dudalako?

Bai, adingabeak edo mendekoak zaintzea dela ulertuta.

10. Eraman al ditzaket haurrak parkera?

Bai, 14 urtetik beherakoak lekualdatzeko irizpidean aurreikusitako mugekin.

11. Jaitsi daiteke zaborra kalera?

Bai, hurbilen dagoen lekura, eta behar-beharrezkoa den gutxieneko denborarako.

12. Maskota kalera atera daiteke?

Bai, bakarka edo 14 urtetik beherakoekin batera, behar adina denbora etxetik gertu.

Halaber, txakurrak lagun daitezke paseatzeko, kirola egiteko edo haurrekin irteera kontrolatuak egiteko onartutako neurri berrietan, betiere udal-ordenantzak errespetatuz, ezarritako osasun- eta higiene-neurriak mantenduz eta pertsonen joan-etorri handiegirik egon gabe.

13. Parkera, hondartzara edo mendira joan daiteke?

Bai, paseatzeko, kirola egiteko edo haurrekin irteera kontrolatuak egiteko onartutako neurrien esparruan.

14. Zein dira lurreko garraioan ibilgailuak okupatzeko baldintzak?

Bederatzi plaza arteko ibilgailu pribatuetan, eserleku-lerro bakoitzeko pertsona batek bidaiatu ahal izango du, diagonalean eta nahitaez maskararik erabili behar izan gabe.

Eserleku-ilara bakoitzeko bi pertsona ere joan ahal izango dira, eta nahitaez erabili beharko dira maskarak.

Ezaugarri teknikoak direla-eta eserleku-ilara bakarra duten ibilgailuetan, ibilgailu astunen kabinetan, furgonetetan edo bestelakoetan, gehienez ere bi pertsonak bidaiatu ahal izango dute, betiere bidaiariek maskarak erabiltzen badituzte.

Bederatzi plaza arteko bidaiarien ibilgailu publikoetan, gidaria edo koinduktorea barne, bi pertsona joan ahal izango dira gidariaren eserleku-ilara gehigarri bakoitzeko, eta, betiere, bidaiarien artean ahalik eta distantziarik handiena dagoela bermatu beharko da.

Bidaiarien garraio publikoetan, nahitaezkoa izango da erabiltzaile guztiek maskarak erabiltzea, eta Osasun Agintaritzak ezarritako neurriak errespetatuko dira, gutxienez metro eta erdiko distantziari eutsiz, ahal bada behintzat, bidaiarien artean. Distantzia hori sarbideetan, geletan eta itxarote-nasetan mantentzea komeni da.

Autobusetan, gidariak okupatutako besaulkiaren atzeko lerroa hutsik egongo da beti, eta ezin izango dira eserleku erabilgarrien erdiak baino gehiago okupatu baimendutako gehienekoarekin alderatuta.

15. Joan al daiteke familiako pertsona baten bila aireportura, geltokira...?

Ez. Adinekoei, adingabeei, mendekoei, desgaitasuna duten pertsonei edo bereziki kalteberak diren pertsonei laguntzeko baino ez dago aurreikusita.

 

16. Atera al daiteke kontratu, dokumentazio edo antzekoren bat sinatzera?

Arrazoi justifikatuagatik eta atzeraezina bada bakarrik.

17. Paketeria-banatzaileak aske ibil daitezke beren lana egiteko?

Bai, indarrean dagoen araudiaren murrizketekin bat etorriz.

18. Joan al daiteke odola ematera?

Bai, osasun-agintaritzak deituz gero eta arreta-neurriak hartuz gero.

19. Bidaiatu al daiteke bigarren egoitzetara?

Ez.

20. Mudantzak.

Bai, profesionalek egiten dute.

21. IAT iraungita duen ibilgailu batekin zirkulatu daiteke.

Errege Dekretuaren hirugarren xedapen gehigarria kontuan hartuta, etenda geratzen dira sektore publikoko erakundeen prozedurak izapidetzeko epeak, eta indarrean egoteari uzten zaionez, berriro hasiko dira. Egoera horietan zirkulatu daiteke.

Nolanahi ere, ez da onartuko indarrean dagoen urtea baino lehenagoko mugaegunik.

22. Zilegi al da baserrietan edo landa-eremuetan dauden animaliei jana emateko lekualdatzea?

Bai.

23. Zilegi al da sindikatu- eta patronal-ordezkaritzako jarduerak egiten dituzten pertsonen mugikortasuna eta zirkulazioa?

Bai, betiere langileei eta enplegatzaileei laguntza bermatzeko bada.